ކެންސަރު މި ބަހަކީ ހިތްތަކަށް ބިރުވެރިކަން ގެނެސްދޭ އަދި ގިނަފަހަރަށް ދިރިއުޅުން ކުއްލިއަކަށް ބަދަލުކޮށްލާ ބަހެކެވެ. ކެންސަރުގެ ފަރުވާ ހޯދަމުންދާ ބަލިމީހުންނަށް، މި ދަތުރަކީ ހަމައެކަނި ސިއްޙީ އަދި ފަރުވާގެ ދަތުރެއް ނޫނެވެ. އެއީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިހުސާސްތަކާ ގުޅިފައިވާ، ރޫޙާނީ، އަދި ވަރަށް “އަމިއްލަ” ދަތުރެކެވެ. ބަލި ދެނެގަނެވޭ ވަގުތުން ފެށިގެން، ދިރިއުޅުން އެހެން މަގަކަށް ބަދަލުވެ މުޅިން އާ ދަތުރަކަށް ފަށައެވެ. ގިނަމީހުންނަށް މި ދަތުރަކީ ސްކޭންތަކާއި، އޮޕަރޭޝަންތަކާއި، ކީމޯތެރަޕީއާއި، ރޭޑިއޭޝަނާއި، އަދި މިނޫންވެސް ތަހުލީލުތަކާއި ފަރުވާ ގެ ދަތުރެކެވެ. ނަމަވެސް ދަތުރުވެރިއާއަށް މީގައި ކުރެވޭ އެންމެ މުހިއްމު ތަޖުރިބާއަކީ އެމީހުންގެ ކިބައިގައި ހުރިކަން ނޭނގޭ “އެތެރޭގެ” ހިތްވަރުގަދަކަން އެނގި އެކަން އަމަލީގޮތުން ތަޖުރިބާ ކުރުމުގެ ފުރްޞަތު ލިބިގެންދިއުމެވެ.
ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ އަސަރު
ކެންސަރުގެ ފަރުވާއަކީ ވަރަށް ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. ކީމޯތެރަޕީއިން ކެންސަރު ސެލްތަކަށް އަމާޒުކުރާއިރު، ދުޅަހެޔޮ ޓިޝޫތަކަށްވެސް އަސަރުކުރެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވަރުބަލިކަމާއި، ހޮޑުލުމާއި، އިސްތަށިގަނޑު ފެއިބުމާއި، އަދި އިންފެކްޝަންތައް ކުރިމަތިވެއެވެ. ރޭޑިއޭޝަން ތެރަޕީއިން ހަން އަންދާލައި، ދުޅަވުން، ނުވަތަ ފަރުވާދެވޭ ސަރަޙައްދާ ކައިރީގައިވާ ގުނަވަންތަކަށް ގެއްލުން ލިބިދާނެއެވެ. އޮޕަރޭޝަންތަކުން، ކެންސަރުގެ ބާވަތާއި މިންވަރަށް ބަލައި، ޖިސްމާނީ ވޭނާއި، ހަރަކާތްތެރިވުމުގެ މަޙްދޫދުކަމާއި، އަދި ދިގުމުއްދަތެއްގެ ރިކަވަރީ އަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދެއެވެ.
ނަމަވެސް، ޖިސްމާނީ އަސަރުތަކުގެ އިތުރުން ނުފެންނަ ބުރައެއްވެސް ވެއެވެ. އެއީ ނަފްސާނީ އަދި ސައިކިކޮލޮޖިކަލް އަސަރެވެ. ގިނަ ބަލިމީހުން ބަޔާންކުރާ ގޮތުގައި އެމީހުންނަށް ކުރިމަތިވަނީ އިހުސާސްތަކުގެ “ރޯލަރ ކޯސްޓަރެކެވެ” ކުއްލި”ޝޮކެއް”ޖެހުމާއި، ޤަބޫލުނުކުރެވުމާއި، ބިރުވެރިކަމާއި، ރުޅިވެރިކަމާއި، ހިތާމައާއި، އަދި އެންމެ ފަހުން ޤަބޫލުކުރެވުމެވެ. މުސްތަޤުބަލާމެދު ޔަޤީންކަން ނެތުމާއި، ބަލި އަނބުރާ އައުމުގެ ބިރުވެރިކަމާއި، އަދި ގުޅުންތަކާއި އާއިލީ ޒިންމާތަކަށް ކުރާ އަސަރު ގިނަފަހަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ބުރަވެއެވެ.
ނަމަވެސް މި ވޭނުގެ ތެރެއިން، ގިނަ މީހުންނަށް ކުރިން އެނގިފައިނެތް އައު ބާވަތެއްގެ ބާރެއް ލިބެއެވެ. އެމީހުން ދިރިއުޅުމާއި، ލޯބިވުމާއި، އަދި ކެތްތެރިވުމުގެ މާނަ އަލުން މާ ތަފާތުގޮތަކަށް ކުރަން ފަށައެވެ. ކެންސަރުން ކެތްތެރިކަމާއި، ވަގުތުގެ އަގާއި، އަދި ކުދިކުދި އުފަލުގެ މުހިއްމުކަން ދަސްކޮށްދެއެވެ. ބަގީޗާއެއްގައި ހިނގާލުމާއި، ލޯބިވާ މީހެއްގެ އަޑު އިވުމާއި، ނުވަތަ ވޭނެއްނެތި އަރާމުކޮށްލެވޭ ވަގުތުކޮޅެއްގެ އަގު ދަސްކޮށްދެއެވެ.
އީމާންކަމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ދައުރު
މުސްލިމް ބަލިމީހުންނަށް، ކެންސަރުގެ ފަރުވާގެ ތެރޭގައި އީމާންކަމަކީ ވަރަށް ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމާއި މަގުދެއްކުމުގެ ވަސީލަތަކަށް ވެދާނެއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި އުނގަންނައިދެނީ ބަލިމަޑުކަމަކީ އިމްތިޙާނެއް ކަމަށެވެ. އަދި ކޮންމެ އިމްތިޙާނެއްގައިވެސް ނަފްސުތޯހިރުވުމާއި އަދި ﷲ އާ ގާތްވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮވެއެވެ. ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: މުސްލިމަކަށް ވަރުބަލިކަމެއް، ބައްޔެއް، ހިތާމައެއް، އަނިޔާއެއް، ނުވަތަ ކަންބޮޑުވުމެއް ކުރިމަތިވިޔަސް، އޭނާއަށް ކަށްޓަކުން ހެރުނު ކުޑަ އަނިޔާއެއް ވިޔަސް، “އެކަމުގެ ސަބަބުން ﷲ އޭނާގެ ފާފަތަކުން ބައެއް ފުއްސަވައެވެ.” (ޞަޙީޙުލް ބުޚާރީ، ޙަދީޘް – 5641). މިފަދަ ހަދީޘް ބަސްފުޅުތަކުން ގިނަ ބަލިމީހުންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ ހިތްދަތިކަން ކެތްތެރިކަމާއެކު އުފުލުމަށެވެ. އެއީ ބޭކާރު ކަމެއް ނޫންކަން އެނގޭތީއެވެ. އެއީ އިންސާނީ ވިސްނުމަށް ނުފެންނަ ކަމުގައިވިޔަސް، މާތްވެގެންވާ ޙިކުމަތެއްގެ ބައެކެވެ.
ޤުރުއާނުން ލިބިދޭ އުއްމީދު:
އަދި އަހުރެން ބަލިވެއްޖެނަމަ، އަހުރެންނަށް ޝިފާދެއްވަނީ އެކަލާނގެއެވެ.” (ސޫރަތުއް ޝުޢަރާއު 80)
މި އާޔަތުން މުއުމިނުންނަށް ހަނދާންކޮށްދެނީ ފުރިހަމަ ޝިފާ އޮތީ ﷲ ގެ ހަޒްރަތުގައި ކަމެވެ. ޑޮކްޓަރުންނާއި، ބޭހާއި، އަދި ފަރުވާއަކީ ވަސީލަތްތަކެކެވެ – ﷲ ޝިފާ ފޮނުއްވުމަށް މެދުވެރި ކުރައްވާ ސަބަބުތަކެކެވެ. މި ޢަޤީދާއިން ފަރުވާ ހޯދުމުގެ އިރާދަ ވަރުގަދަވެ، އަދި ﷲ ގެ ޤަދަރަށް ތަވައްކުލުކުރެވެއެވެ. ގިނަ ބަލިމީހުންނަށް ނަމާދުކުރުމާއި، ޤުރުއާން ކިޔެވުމާއި، އަދި ދުޢާކުރުމުން ހިތްހަމަޖެހުން ލިބެއެވެ. އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑު ބަލިކަށިވަމުންދާއިރުވެސް، ﷲ އާ އޮންނަ ގުޅުން ވަރުގަދަވެއެވެ. މި ރޫޙާނީ ހިތްވަރުގަދަކަމުން އާއިލާތަކާއި މެޑިކަލް ޓީމްތައް އަޖައިބުވެއެވެ. އީމާންކަމުގެ ސަބަބުން ބައެއް މީހުންނަށް ވޭނުގައި ތިބެވެސް ހިނިތުންވެލެވޭ ގޮތްވެއެވެ.
ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރިންނާއި އާއިލާގެ ދައުރު
ޑޮކްޓަރުންނާއި، ނަރުހުންނާއި، އަދި ބަލިމީހާ ބަލަހައްޓާ މީހުންނަކީ މި
ހަނގުރާމައިގެ އެކުވެރިންނަށް ވެއެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު މެޑިކަލް ޓީމްތަކުން ކުރަނީ ހަމައެކަނި ބޭސް ދިނުމަށްވުރެ ގިނަ ކަންތައްތަކެކެވެ. އެމީހުން ދައްކާވާހަކަ ކަނުލާ އަޑުއަހައި، ތަޖުރިބާ “އިންސާނީ” ގޮތަކަށް ބަދަލުކޮށްދެއެވެ. ހަމްދަރުދީއާއި މުޢާމަލާތްކުރުމުން ބަލިމީހާއަށް އޭނާގެ ބަލީގެ ތަޖުރިބާ ކުރެވޭ ގޮތަށް ވަރަށް ބޮޑު ތަފާތެއް ގެނެސްދެއެވެ. އާއިލާއާއި ރަޙްމަތްތެރިންނަކީ ނަފްސާނީ އެހީތެރިކަމުގެ މައިގަނޑު ބިންގަލެވެ. އާދައިގެ ޢަމަލުތަކަކުން (އަތުގައި ހިފެހެއްޓުމާއި ގައިގައި ލޯތްބާއެކު ފިރުމާލުމާއި، ކާއެއްޗެހި ތައްޔާރުކޮށްދިނުމާއި، އެކުގައި ދުޢާކުރުން) ބަލިމީހާއަށް ބޭހަށްވުރެ ބޮޑަށް ހިތްވަރު ލިބި ޝިފާލިބުމުގައި އެހީތެރިވެދޭކަން ދިރާސާތަކުން ހާމަވެއެވެ. ބަލިމީހާގެ އިތުރުން ބަލިމީހާ ބަލަހައްޓާ މީހުންނަށްވެސް ވަރުބަލިކަމާއި ނަފްސާނީ ބުރަ ކުރިމަތިވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުންނަށްވެސް ހަމްދަރުދީއާއި އޯގާތެރިކަމާއެކު އެހީތެރިވާންޖެހެއެވެ.
އުއްމީދުގެ މެސެޖެއް
ކެންސަރު ބަލި އަވަހަށް ދެނެގަތުމާއި، ޒަމާނީ ފަރުވާއާއި، އަދި އެހީތެރިކަމާއި އޯގާތެރިކަމާއެކު ފަރުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވިއްޖެނަމަ ގިނަ ކެންސަރުތަކަށް ފަރުވާކުރެވި އަދި ފަސޭހަވެސް ކުރެވެއެވެ. ފަސޭހަވީކަމުގައިވިޔަސް ނޫނީ ނުވިޔަސް، މި ތަޖުރިބާއިން ނިކުންނަ ނަތީޖާ ވަރަށް ރަގަޅެވެ. ރޫޙާނީ ގޮތުންނާއި، ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި، އަދި ގުޅުންތަކުގެ ގޮތުންނެވެ.
ފަރުވާ ހޯދަމުންދާ މީހުންނަށް: ތިބާގެ ވޭނަކީ ނުފެންނަ އެއްޗެއް ނޫންކަން ދަންނާށެވެ. ތިބާގެ ކެތްތެރިކަމުގެ ކޮންމެ ވަގުތަކީ ޝަރަފުވެރި ވަގުތެކެވެ. އެކަން އެގޮތަށް ދެކެނީ ތިބާއަށް ލޯބިވާ މީހުންނާއި އަދި ތިބާ ހެއްދެވި ފަރާތުންނެވެ. ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވި ފަދައިން: “މުއުމިން މީހާ ގެ ކަންތައްތަކާމެދު އަޖައިބުވަމެވެ. އެހެނީ އޭނާގެ ކޮންމެ ކަމެއްގައިވެސް ހެޔޮކަމާއި ދަރުމަ އެކުލެވިގެން ވެއެވެ…” (ޞަޙީޙު މުސްލިމް 2999)
ފަރުވާގެ ނަތީޖާއަކީ ރަނގަޅުވުން ކަމުގައިވިޔަސް ނުވަތަ ﷲ ގެ ހަޒްރަތަށް އެނބުރި ދިއުން ކަމުގައިވިޔަސް، ތިބާގެ ދަތުރުގައި އަގެއް ވެއެވެ، މާނައެއް ވެއެވެ، އަދި ޢިއްޒަތާއި ޝަރަފެއް ވެއެވެ. ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ފަރުވާ ހޯދަމުންދާ މީހުންނަށް ފުރިހަމަ ޝިފާ ދެއްވާށިއެވެ. އެމީހުން ބަލަހައްޓަވައި އެމީހުންނަށް ފަސޭހަކަން ދެއްވާށިއެވެ. އަދި އެންމެންގެ ހިތްތަކަށް ކެތްތެރިވުމުގެ ބާރު ދެއްވާށިއެވެ. އާމީން..
